‘E lava ke hoko ha ngaahi fakatamaki fakatu‘upakē ‘i ha fa‘ahinga taimi pē, ‘i ha fa‘ahinga feitu‘u pē, pea ‘oku ‘ikai ke fa‘a ‘i ai ha fakatokanga tōmu‘a ia ki ai. ‘Oku mahu‘inga ke fa‘u ha ngaahi palani ki he fakatamaki fakatu‘upakeé koe‘uhi ke ke ‘ilo‘i ‘a e me‘a ke fai ‘i he taimi ‘oku hoko ai ha fakatamaki fakatu‘upakē.
‘Oku hanga ‘e ha palani fakafāmili ki he fakatamaki fakatu‘upakeé ‘o ‘ai ke ‘ilo ai ‘e he tokotaha kotoa pē ‘i homou fāmilí ‘a e me‘a ke fai ‘i ha fakatamaki fakatu‘upakē mo e founga ke mou mateuteu atu aí. ‘Oku tokoni ‘a e ‘i ai ‘o ha palani ke si‘isi‘i ange ai ‘a e ongo‘i mafasia ‘i he ngaahi tūkunga fakatu‘upakeé.
‘Oku totonu ke fakakaukau‘i ‘i ho‘o palani ki he me‘a ‘e hoko fakatu‘upakeé:
Fa‘u ha palani mo ho fāmilí ke mou haofaki ai ‘i ha fakatamaki fakatu‘upakē. Fakakaukau atu ki he ngaahi me‘a ‘oku mou fiema‘u ‘i he ‘aho kotoa pē pea fakakaukau‘i ‘a e me‘a ‘e hoko kapau ‘e ‘ikai ke mou ma‘u kinautolu.
Fakapapau‘i ‘oku fokotu‘utu‘u ho‘omou palaní mo ha ngaahi palani ki ha ngaahi fakatamaki fakatu‘upakē kehe ki he ngaahi feitu‘u ‘oku lahi taha ‘a ho‘omou ‘i aí.
Fakapapau‘i kuo mou ‘osi fakakaukau‘i kotoa ‘a e ngaahi fiema‘u ‘a homou fāmilí, kau ai mo e:
‘Okú ke sai‘ia ange ke hiki tohinima ‘a ho‘omou palani ki he me‘a fakatu‘upakē? Ongo‘i tau‘atāina ke tukuhifo mo paaki ‘a e tatau pepa ‘o e PDF ki he sīpinga ‘o ‘emau palaní (Make a Plan).
Tukuhifo ‘a e fa‘unga PDF ko ‘ení ke fa‘u‘aki ha palani ki ha fakatamaki fakatu‘upakē mo ho fāmilí.
‘E kehe ‘a e palani ‘a e fāmili kotoa pē, koe‘uhí ko e feitu‘u ‘oku tau nofo aí, ko hai ‘oku nofo mo kitautolú pea mo hai te nau ala fiema‘u ‘a ‘etau tokoní.
‘I hono fa‘u ‘o ho‘omou palani fakafāmilí, manatu‘i ke fakakau ‘a e tokotaha kotoa pē. Fakakaukau atu ki he ngaahi fiema‘u ‘a e kakai faingata‘a‘ia fakaesinó, kakai matu‘otu‘a angé, fanga ki‘i pēpeé, fānau iikí, fanga monumanu lalatá mo e fanga monumanu kehé.
Fakahoa ho‘omou palaní kiate kimoutolu
Tokoni atu ki ho ngaahi kaungāme‘á, fāmilí mo e komiunitií ke nau mateuteu ai ki ha ngaahi fakatamaki fakatu‘upakē.
‘E lava ke tokoni ha palani ‘a e komiunitií ki ha fakatamaki fakatu‘upakē ke mahino ki homou komiunitií ‘a e founga te mou lava ai ‘o fetokoni‘aki ‘i ha fakatamaki fakatu‘upakē. Ko e taha ‘o e ngaahi founga lelei taha ke teuteu ai ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé ko e talanoa mo e kakai kehe ‘i homou komiunitií.
Fa‘u ha palani fakakomiunitī ki ha fakatamaki fakatu‘upakē‘I ha fakatamaki fakatu‘upakē, ‘e lava ke ke fihia ‘i he ngāué, ‘o ‘ikai ha‘o founga a‘u‘anga ki ‘api. Fa‘u ha‘o palani fakafo‘ituitui ki ha fakatamaki fakatu‘upakē ‘i he ngāue‘angá ke ke ‘ilo‘i ai pe ko hai ke fetu‘utaki ki ai ‘i he ngāué pea ‘ai ha palani ke ke a‘u lelei ai ki ‘api.
‘Ai ke fakafonu ‘e he kau ngāué ha‘anau palani fakatāutaha ki ha fakatamaki fakatu‘upakē ‘i he ngāue‘angá ke palani ki ha hoko ‘a ha fakatamaki fakatu‘upakē lolotonga ‘o e ngaahi houa ngāué.
‘Oku ‘uhinga lelei fakapisinisi ‘a e palani atu ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé. ‘Oku tokoni ia ke malu‘i ai koe mo ho‘o kau ngāué pea fakasi‘isi‘i ai ha motuhia ‘a ho‘omou faifatongiá.
Feinga ke ‘ilo‘i pe ko e hā ‘a e palani ‘a ho‘omou senitā ako‘anga tokamu‘á pe ‘apiakó ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé.
Fa‘u ha palani ‘a e marae ki ha fakatamaki fakatu‘upakē ke tokoni ki homou marae ke nau mateuteu ai ‘i he tu‘unga lelei taha ‘oku ala malavá ki ha fakatamaki fakaenatula fakatu‘upakē.
‘Oku tokoni atu ‘a e Marae Emergency Preparedness Plan (Palani ke Mateuteu Atu ‘a e Marae ki ha Ngaahi Me‘a Fakatu‘upakē) ki he marae ke mateuteu atu ai ki ha me‘a fakatu‘upakē.
Ko e me‘a ia ‘a ‘au ke fakapapau‘i ‘oku ‘ilo‘i ‘e ho fāmilí mo e kakai ‘okú ke tokanga ki aí ‘a e me‘a ke faí.