Ko ho‘omou fanga monumanú ko e fatongia ia ‘o kimoutolu. ‘Oku fiema‘u ke mou fakakau kinautolu ‘i ho‘omou palani mo e teuteu atu ki ha fakatamaki fakatu‘upakeé.

  • Tauhi mo tokateu ha me‘atokoni fe‘unga, vai mo e nāunau ki ho‘omou fanga monumanú ki ha ‘aho ‘e tolu pe lahi ange ai. Manatu‘i ‘oku fa‘a inu tu‘o lahi ange ‘a e fanga monumanu lalatá ia meí he angamahení, ‘i he taimi ‘oku nau ongo‘i hoha‘a aí.
  • Fakapapau‘i ‘oku ‘i ai ha microchip (faka‘ilonga fakakomipiuta) ‘i ho‘o fanga monumanu lalatá. Lēsisita kinautolu ‘i ho‘omou toketā ki he fanga monumanú (vet) pea mo e New Zealand Companion Animal Register (NZCAR). Tauhi ‘a e ngaahi fakaikiiki fakamuimui taha ki hení pea fakakau ai mo e ngaahi fakaikiiki ‘o ha tokotaha ‘e ala fai ki ai ha fetu‘utaki ‘i tu‘a meí ho vahefonuá. 
  • Toe vakai‘i ‘a e malu‘i ki ho‘o fanga monumanu lalatá ke ‘ilo pe ‘oku fakakau ai ‘a e ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeéé.
  • Kapau ‘e fiema‘u ke mou fetukutuku, mou ō mo ho‘omou fanga monumanu tokoní mo e fanga monumanu lalatá. Kapau ‘oku ‘ikai malu kiate kimoutolu, ‘oku ‘ikai malu ia kiate kinautolu. Fakapapau‘i ‘e tali ‘e he feitu‘u ‘oku mou fetukutuku atu ki aí ho‘omou fanga monumanu lalatá. Pe ma‘u ‘a e ngaahi fakaikiiki ki he fetu‘utakí ki he ngaahi fale ta‘uhi‘anga kulií, pusí pea mo ha ngaahi mōtele ‘oku nau tali ‘a e fanga monumanu lalatá. 

‘Oku ‘i ai ha fale‘i ‘a e Ministry of Primary Industries (MPI) ki hono teuteu‘i ‘o ha palani ma‘a ho‘omou fanga monumanú. ‘Oku kau ai ‘a e lisi ke fakakakato ki he fa‘ahinga monumanu kehekehe mo e ngaahi fakatamaki fakatu‘upakē kehekehe. Ngāue atu meí he lisí ke fa‘u‘aki ‘a ho‘o palaní.

Fanga monumanu tokoní

‘Oku ako‘i mo fakamo‘oni‘i ‘e ha kautaha ‘a e fanga monumanu tokoní. ‘Oku nau fai ha ngaahi tokoni mahu‘inga hangē ko e fakatokanga pe ko hano ‘oatu ‘o ha tokoni. ‘Oku fakangofua fakalao kinautolu ke nau hū ki ha fa‘ahinga feitu‘u fakapule‘anga pē. ‘E ala fiema‘u ke ‘i ai ha‘o ngofua ke hū ‘aki ki ha marae pe falelotu.

‘I he tu‘unga fakalaó, ‘oku ‘ikai lava ke fakamāvahevahe‘i koe mei ho‘o kulī tokoní/fakahinohinó. ‘Oku kau heni ‘a e ngaahi feitu‘u ‘oku fai ai ha tokoni ‘i ha fakatamaki fakatu‘upakē, hangē ko e Civil Defence Centres.

‘E ‘oatu ‘e he kautaha na‘a nau fakamo‘oni‘i ‘a ho‘o kulií ki ho‘o kulií ha kote ke tui ‘oku hā ai ‘a e hingoa ‘o e kautahá pea mo ha fa‘ahinga founga fakamo‘oni ma‘á u. ‘E lava ke tokoni ‘eni ke toe fakataha‘i vave ange ai koe mo ho‘o kulií kapau te mo māvahevahe.

  • Fakapapau‘i ‘oku tui ‘e ho‘o monumanú hono koté pe ID kapau ‘e lava. ‘Oku ‘ikai fiema‘u ia ke ke ma‘u ha ID kae toki ma‘u atu ha tokoni pe hū ki ha Civil Defence Centre.
  • Fakapapau‘i ‘okú ke ma‘u ‘a e kaati faka‘ilonga ‘o ho‘o monumanu tokoní pea mo ha foomu fakamo‘oni hono ua hangē ko ha tohi mei ho‘o kautahá kapau ‘e lava.
  • ‘Eke ki ho‘o kautaha fakamo‘oní ‘a e founga ke fetu‘utaki ai kiate kinautolú hili ha fakatamaki fakatu‘upakē pea mo e tokoni ‘oku nau fakahokó.
  • Fakapapau‘i ‘oku ‘i ai ha lau‘itā ki muí ni mai ‘o koe mo ho‘o monumanú telia na‘á mo māvahevahe.

Fakahoa ho‘omou palaní kiate kimoutolu

‘I hono fa‘u ‘o ho‘omou palani fakafāmilí, manatu‘i ke fakakau ‘a e tokotaha kotoa pē. Fakakaukau atu ki he ngaahi fiema‘u ‘a e kakai faingata‘a‘ia fakaesinó, kakai matu‘otu‘a angé, fanga ki‘i pēpeé, fānau iikí, fanga monumanu lalatá mo e fanga monumanu kehé.